I. KHÁI QUÁT CHUNG
1. Tên nước: Cộng hoà Liên bang Bra-xin (Brazil).
2. Thủ đô: Bra-xi-li-a (Brasília).
3. Ngày Quốc khánh: 07/9 (Ngày Độc lập, 07/9/1822).
4. Vị trí địa lý: Nằm ở Đông Bắc Nam Mỹ, phía Đông giáp Đại Tây Dương; là quốc gia rộng nhất Nam Mỹ, có chung đường biên giới với 10 nước trong khu vực (trừ Chile và Ecuador).
5. Diện tích: 8.510.000 km2 (lớn thứ 5 thế giới, lớn nhất khu vực Mỹ Latinh).
6. Khí hậu: Đa dạng; phần lớn lãnh thổ mang khí hậu nhiệt đới và cận xích đạo, khu vực phía Nam mang tính chất cận nhiệt đới.
7. Dân số: 213,4 triệu người (số liệu tháng 7/2025 của Viện Địa lý và Thống kê Brazil - IBGE).
8. Dân tộc: Đa chủng tộc, chủ yếu gồm người gốc Âu, gốc Phi, người bản địa và các nhóm lai (mestizo, mulatto).
9. Ngôn ngữ: Tiếng Bồ Đào Nha (ngôn ngữ chính thức duy nhất).
10. Đơn vị tiền tệ: Real (BRL).
11. Tôn giáo: Công giáo chiếm khoảng một nửa dân số; đạo Tin lành (Evangelical) có xu hướng tăng nhanh; còn lại theo các tín ngưỡng khác hoặc không theo tôn giáo.
12. Chế độ chính trị: Cộng hoà Liên bang, thể chế Tổng thống, tam quyền phân lập. Quốc hội theo cơ chế lưỡng viện, gồm Thượng viện (81 ghế, nhiệm kỳ 8 năm) và Hạ viện (513 ghế, nhiệm kỳ 4 năm).
13. Lãnh đạo chủ chốt:
- Tổng thống: Ông Lu-i In-a-xi-ô Lu-la đa Xin-va (Luiz Inácio Lula da Silva), nhậm chức ngày 01/01/2023, nhiệm kỳ đến hết ngày 31/12/2026.
- Phó Tổng thống: Ông Giê-rôn-đô An-kin (Geraldo Alckmin), kiêm Bộ trưởng Phát triển, Công nghiệp, Thương mại và Dịch vụ.
- Bộ trưởng Ngoại giao: Ông Mau-rô Vi-ê-ra (Mauro Vieira).
14. Cơ quan đại diện Việt Nam: Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil (cơ quan đại diện thường trú), kiêm nhiệm Bolivia, Peru, Guyana và Suriname.
II. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
Brazil là nền kinh tế lớn nhất khu vực Mỹ Latinh và đứng thứ 11 thế giới. Năm 2025, GDP đạt khoảng 2.500 tỷ USD (tương đương 12,7 nghìn tỷ Real), tăng trưởng 2,3%, là mức tăng chậm nhất kể từ mức suy giảm do đại dịch năm 2020, sau các mức tăng 3% (2022), 3,2% (2023) và 3,4% (2024). Nông nghiệp là động lực tăng trưởng chính, tăng 11,7% nhờ sản lượng ngô và đậu tương; khu vực dịch vụ tăng 1,8%; công nghiệp tăng 1,4%.
Ngân hàng Trung ương Brazil duy trì lãi suất cơ bản (Selic) ở mức cao, khoảng 15%, trong năm 2025 nhằm kiểm soát lạm phát, dự kiến bắt đầu chu kỳ nới lỏng từ đầu năm 2026. Xuất khẩu năm 2025 ước đạt mức kỷ lục khoảng 345 tỷ USD.
Chính quyền Tổng thống Lu-la đa Xin-va theo đuổi chính sách tài khoá thận trọng đi kèm mở rộng đầu tư công, tập trung vào công nghiệp hoá, chuyển đổi năng lượng và giảm bất bình đẳng xã hội; đồng thời chuẩn bị cho cuộc bầu cử Tổng thống dự kiến tổ chức vào cuối năm 2026 để chọn người kế nhiệm nhậm chức từ 01/01/2027, trong đó ông Lu-la đa Xin-va đã tuyên bố sẽ tranh cử nhiệm kỳ thứ tư.
III. CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI
Brazil theo đuổi chính sách đối ngoại đa phương, đề cao vai trò dẫn dắt của các nước Nam bán cầu (Global South) và thúc đẩy cải tổ các thể chế quản trị toàn cầu theo hướng công bằng hơn. Brazil là thành viên sáng lập và giữ vai trò trung tâm trong Nhóm BRICS, đảm nhiệm cương vị Chủ tịch BRICS năm 2025; từng là nước chủ nhà Hội nghị Thượng đỉnh G20 (Rio de Janeiro, tháng 11/2024) và Hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu COP30 (Belém, tháng 11/2025).
Brazil chủ trương cân bằng quan hệ với các nước lớn, duy trì quan hệ kinh tế - thương mại chặt chẽ với Trung Quốc, đồng thời xử lý các căng thẳng thương mại với Mỹ liên quan chính sách thuế quan của Tổng thống Trump. Ở cấp độ khu vực, Brazil giữ vai trò đầu tàu trong Khối Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) và tích cực thúc đẩy các hiệp định thương mại tự do của khối này.
IV. QUAN HỆ VIỆT NAM - BRAZIL
1. Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: 08/5/1989.
2. Những mốc lớn trong quá trình phát triển quan hệ:
- Tháng 5/2007, hai nước xác lập quan hệ Đối tác toàn diện nhân chuyến thăm chính thức Brazil của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh.
- Tháng 7/2008, Tổng thống Lu-la đa Xin-va thăm chính thức Việt Nam.
- Tháng 11/2024, nhân chuyến công tác của Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 và hoạt động song phương tại Rio de Janeiro, hai nước nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược.
- Ngày 27-29/3/2025, Tổng thống Lu-la đa Xin-va thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam theo lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường; hai bên ký Kế hoạch hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược giai đoạn 2025-2030 (gồm 6 trụ cột: chính trị, quốc phòng, an ninh và các thách thức toàn cầu; kinh tế - thương mại và đầu tư; khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; biến đổi khí hậu...) cùng một số văn kiện hợp tác khác, trong đó có Hiệp định cấp Chính phủ về trao đổi và bảo vệ thông tin mật.
- Ngày 04-08/7/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm và làm việc tại Brazil nhân dịp dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS mở rộng.
3. Tình hình quan hệ Việt Nam - Brazil hiện nay:
Về chính trị, hai nước duy trì trao đổi đoàn cấp cao thường xuyên, tin cậy chính trị ngày càng được củng cố. Brazil coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu tại Đông Nam Á và là cầu nối để mở rộng quan hệ với ASEAN; Việt Nam coi Brazil là đối tác chủ chốt tại khu vực Mỹ Latinh. Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil, bên cạnh quan hệ song phương, còn kiêm nhiệm Bolivia, Peru, Guyana và Suriname.
Về kinh tế - thương mại, kim ngạch thương mại song phương tăng nhanh qua các năm: 6,78 tỷ USD (2022), 7,11 tỷ USD (2023) và đạt mức kỷ lục 7,98 tỷ USD (2024). Hai nước đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ USD vào năm 2025 và 15 tỷ USD vào năm 2030. Việt Nam hiện là đối tác thương mại hàng đầu của Brazil trong ASEAN, còn Brazil là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh. Brazil đã công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường. Việt Nam đề nghị Brazil ủng hộ sớm khởi động đàm phán Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - MERCOSUR.
Về hợp tác đa phương, hai nước phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương; ngày 14/6/2025, trên cương vị Chủ tịch BRICS năm 2025, Brazil công bố Việt Nam chính thức trở thành Nước đối tác của Nhóm BRICS. Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS mở rộng tại Rio de Janeiro (tháng 7/2025), khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng góp làm sống động hợp tác đa phương, thúc đẩy đoàn kết quốc tế vì một thế giới công bằng, bền vững hơn. Hai nước cũng phối hợp tại Liên hợp quốc, G20, WTO và các cơ chế đa phương khác, ủng hộ vai trò của nhau tại các tổ chức quốc tế.
Về các lĩnh vực hợp tác khác, hai nước tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc phòng - an ninh, khoa học - công nghệ, nông nghiệp, giáo dục - đào tạo, văn hoá - thể thao, du lịch và giao lưu nhân dân.
Tháng 9/2026